Nhạc sĩ Giáng Son, Nguyễn Vĩnh Tiến kiện BH Media sau 5 năm đòi bản quyền ‘Giấc mơ trưa’
Hà NộiBị YouTube đánh bản quyền chính tác phẩm của mình, nhạc sĩ Giáng Son không hòa giải, yêu cầu một phán quyết công tâm làm tiền lệ pháp lý bảo vệ giới nghệ sĩ
Ngày 26/6, TAND Hà Nội dự kiến mở lại phiên xét xử sơ thẩm vụ án kinh doanh thương mại về việc tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình giữa các nguyên đơn là nhạc sĩ Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến và bị đơn là Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media).
Sau nhiều năm tranh luận trên các phương tiện truyền thông và một lần trì hoãn vào tháng 5 do vắng mặt đương sự, một lần tạm dừng hôm 22/6, tòa án hôm nay tiếp tục tranh tụng để đưa ra phán quyết.
Bị “đánh gậy” bản quyền chính ca khúc của mình
Theo hồ sơ vụ việc và trình bày của nguyên đơn, mâu thuẫn phát sinh năm 2021. Thời điểm đó, nhạc sĩ Giáng Son thiết lập một kênh cá nhân trên nền tảng YouTube để lưu trữ và giới thiệu các tác phẩm âm nhạc của mình đến công chúng.
Khi chị tiến hành đăng tải ca khúc “Giấc mơ trưa”, hệ thống Content ID (quản lý bản quyền) của YouTube đã gửi thông báo về bản quyền liên quan BH Media.
Tại phiên tòa hôm 22/6, nhạc sĩ Giáng Son khẳng định bản ghi âm “Giấc mơ trưa” do ca sĩ Khánh Linh thể hiện, nằm trong album “Giáng Son” phát hành năm 2007, hoàn toàn thuộc quyền sở hữu cá nhân của mình.
Nữ nhạc sĩ cung cấp thông tin chị là người trực tiếp đầu tư tài chính để sản xuất album, thực hiện các công việc từ thuê phòng thu, tổ chức phối khí đến mời ca sĩ thực hiện phần thu âm.
Dựa trên các hoạt động này, Giáng Son cho rằng mình nắm giữ toàn bộ quyền liên quan với bản ghi âm nêu trên.
Đồng hành cùng nhạc sĩ Giáng Son trong vụ kiện, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến, người viết lời cho bài hát, cũng đưa ra quan điểm tương đồng.
Ông cho rằng với tư cách là người đầu tư và tổ chức thực hiện, quyền tác giả đối với tác phẩm và quyền liên quan đối với bản ghi âm do ca sĩ Khánh Linh thể hiện đương nhiên thuộc về nhạc sĩ Giáng Son.
Nhạc sĩ Nguyễn Vính Tiến nhấn mạnh thực tế nghịch lý khi chủ sở hữu hợp pháp lại nhận được thông báo vi phạm bản quyền với chính sản phẩm âm nhạc do mình tạo ra.
BH Media phủ nhận
Ngược lại với quan điểm của các nhạc sĩ, đại diện Công ty BH Media phủ nhận các cáo buộc về việc xâm phạm quyền tác giả cũng như quyền liên quan.
Doanh nghiệp này đưa ra các căn cứ về hợp đồng chuyển nhượng quyền quản lý để giải thích cho sự việc.
Theo đó, năm 2020, BH Media đã ký kết hợp đồng với Hồ Gươm Audio để nhận chuyển nhượng quyền quản lý và khai thác các bản ghi âm số trên nền tảng YouTube.
Trong danh mục các bản ghi được chuyển giao có ca khúc Giấc mơ trưa do nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh thể hiện.
Phía bị đơn khẳng định họ chỉ quản lý bản ghi thuộc quyền sở hữu của Hồ Gươm Audio chứ không quản lý hay tuyên bố quyền sở hữu với bản ghi do nhạc sĩ Giáng Son sản xuất.
Giải thích về việc hệ thống YouTube gửi thông báo bản quyền cho nhạc sĩ Giáng Son, đại diện BH Media cho rằng đây thuần túy là một “thao tác kỹ thuật”. Khi doanh nghiệp tải tệp âm thanh lên hệ thống Content ID, mục đích là để bảo vệ bản ghi mà họ đã nhận quyền quản lý hợp pháp.
Bị đơn khẳng định hành vi này không phải là công bố hay khai thác thương mại tác phẩm âm nhạc của các nguyên đơn.
BH Media cho biết ngay khi nhận được phản ánh từ nhạc sĩ Giáng Son vào tháng 10/2021, công ty đã chủ động gỡ bỏ xác nhận bản quyền (claim) và loại bỏ tệp tham chiếu khỏi hệ thống để tránh các tranh chấp không đáng có.
Đại diện công ty cho rằng mọi ảnh hưởng với nguyên đơn, nếu có, đã được chấm dứt ngay tại thời điểm đó.
Phiên tòa trở nên phức tạp hơn khi xem xét đến nguồn gốc các bản ghi. Nhạc sĩ Giáng Son cho biết trước đây, nghệ sĩ Dương Thùy Anh đã xin phép sử dụng phần phối khí ca khúc Giấc mơ trưa để thực hiện một đĩa CD do Hồ Gươm Audio phát hành.
Chị khẳng định bản ghi của Dương Thùy Anh và bản ghi do Khánh Linh thể hiện là hai thực thể âm thanh khác nhau, do đó việc BH Media sử dụng tệp tham chiếu dẫn đến khiếu nại video của bà là không chính xác.
Đại diện Hồ Gươm Audio có mặt tại tòa đã xác nhận việc đơn vị này từng phát hành CD chứa bản ghi của nghệ sĩ Dương Thùy Anh và sau đó chuyển nhượng quyền quản lý cho BH Media vào năm 2020. Tuy nhiên, một nút thắt pháp lý đã xuất hiện khi tòa án truy vấn về giấy phép phát hành gốc từ năm 2007.
Đại diện Hồ Gươm Audio cho biết do thời gian đã trôi qua quá lâu, đơn vị hiện không còn nhớ số giấy phép và có khả năng không còn lưu giữ hồ sơ liên quan đến vụ việc này.
Từ chối hòa giải để tìm kiếm một tiền lệ pháp lý
Trong diễn biến quan trọng sau phần thẩm vấn, HĐXX dành thời gian để các bên thảo luận về khả năng hòa giải.
Đại diện BH Media bày tỏ thái độ sẵn sàng đưa ra lời xin lỗi nếu hai bên đạt được một thỏa thuận chung. Nhạc sĩ Giáng Son cũng chia sẻ chị đã từ bỏ các yêu cầu về bồi thường vật chất từ lâu, điều mong mỏi là một lời xin lỗi phản ánh đúng bản chất sự việc.
Tuy nhiên, phía nguyên đơn cuối cùng đã từ chối phương án hòa giải. Nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến đại diện nhóm nguyên đơn khẳng định vụ kiện này giờ đây đã vượt ra ngoài phạm vi tranh chấp cá nhân.
Theo ông, sự việc liên quan quyền lợi của hàng nghìn nghệ sĩ đang hoạt động trong môi trường số. Các nhạc sĩ mong muốn vụ kiện phải đi đến tận cùng để tòa án đưa ra một phán quyết rõ ràng, làm cơ sở pháp lý và tiền lệ cho các tranh chấp tương tự có thể xảy ra trong tương lai.
Họ từ chối nhận một lời xin lỗi mà theo họ là không đi kèm với việc thừa nhận hành vi xâm phạm quyền tác giả.
Nguyên đơn đề nghị tòa xác định hành vi của BH Media là sao chép và sử dụng bản ghi trên hệ thống YouTube khi chưa có sự đồng ý của chủ sở hữu, buộc BH Media chấm dứt hành vi, ngừng khai thác ca khúc.
Ngoài ra, nguyên đơn đề nghị Tòa buộc BH Media công khai xin lỗi hai nhạc sĩ trên các phương tiện truyền thông đại chúng.
BH Media đề nghị tòa án bác bỏ toàn bộ các yêu cầu trên, khẳng định mình là bên nhận quyền hợp pháp, thực hiện đúng quy trình kỹ thuật của nền tảng số và không có lỗi trong quá trình vận hành hệ thống quản lý nội dung.
Do có nhiều tình tiết phức tạp, phiên tòa sẽ tiếp tục vào hôm nay.
Nhạc sĩ tên đầy đủ là Tạ Thị Giáng Son, sinh năm 1975 trong gia đình nghệ thuật, từng là thành viên ban nhạc 5 Dòng kẻ, hát các ca khúc chính mình sáng tác.
Năm 2005, Giáng Son nhận giải Nhạc sĩ ấn tượng tại Bài hát Việt, từng làm giám khảo, luấn luyện viên nhiều chương trình âm nhạc. Ngoài Giấc mơ trưa, chị còn được biết đến với Hà Nội 12 mùa hoa, Thu cạn…
Liên quan BH Media, hồi tháng 5 Bộ Công an khởi tố bắt giam loạt bị can về hành vi xâm phạm bản quyền âm nhạc, trong đó có ca sĩ Quang Lập và Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media, đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam.
Thanh Lam
