Tối 3.7 (theo giờ địa phương), Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đã đến tận nơi thăm hỏi, động viên và trao thư cảm ơn đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam tham gia khắc phục hậu quả trận động đất tại Venezuela.
Đặc biệt, Tổng thống lâm thời Venezuela đã trao tặng Huân chương Công trạng phục vụ cho đội chó nghiệp vụ của đoàn Việt Nam vì những thành tích xuất sắc trong tham gia tìm kiếm cứu nạn và khắc phục hậu quả trận động đất. Trong đó, chú chó Xu Kip vinh dự được đại diện đeo huân chương.
Trao đổi với Thanh Niên, trung tá Nguyễn Minh Phượng, Phó trưởng khoa giám biệt nguồn hơi Trường trung cấp 24 Biên phòng, cho biết, đội sử dụng chó nghiệp vụ tìm kiếm cứu nạn tại Venezuela lần này có 10 cán bộ, chiến sĩ, mang theo 8 chó nghiệp vụ thuộc Trường trung cấp 24 gồm: O Lát, Vát, Ja Vo, Jun Ka, Kun Mat, Jin Ka, Ot Ky, Xu Kip có nhiệm vụ tìm kiếm, phát hiện vị trí nạn nhân và đánh hơi thi thể trong các công trình đổ sập.
Trong đó, chó nghiệp vụ Xu Kip là chú chó có khả năng đánh hơi và phát hiện nổi bật nhất trong lực lượng trong khi thực hiện tìm kiếm cứu nạn tại Venezuela.
Theo trung tá Phượng, đây là lần thứ 2 Xu Kip tham gia tìm kiếm cứu nạn và là lần đầu tiên chú chó này “xuất ngoại” thực hiện nhiệm vụ ở nước ngoài.
Xu Kip sinh năm 2022, tốt nghiệp khóa 11, chương trình trung cấp 2 năm tại Trường trung cấp 24 Biên Phòng, sau đó được điều về khoa giám biệt nguồn hơi, biên chế thuộc đội tìm kiếm cứu nạn.
Tháng 9.2024, Xu Kip lần đầu tiên thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn tại thôn Nậm Tông (xã Nậm Lúc, huyện Bắc Hà cũ, thuộc tỉnh Lào Cai) – nơi có 18 người chết và mất tích do sạt lở đất sau bão Yagi. Tại đây, Xu Kip đã phát hiện nguồn hơi giúp lực lượng chức năng tìm thấy nạn nhân bị đất vùi lấp.
Đáng chú ý, trong đội chó nghiệp vụ lần này có 4 chú chó khác từng tham gia nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn, khắc phục hậu quả thiên tai tại Thổ Nhĩ Kỳ và Myanmar năm 2023 và 2025 là Vát, O Lát, Ja Vo và Jun Ka.
Trong nước, 4 chú chó nghiệp vụ Vát, O Lát, Ja Vo và Jin Ka tham gia tìm kiếm cứu nạn tại làng Nủ (xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai) – nơi xảy ra lũ quét, sạt lở đất khiến 60 người chết, 7 người mất tích.
Ngoài ra, 2 chú chó nghiệp vụ Kun Mat và Ot Ky (sinh năm 2022) cũng thể hiện rất tốt trong lần đầu tham gia tìm kiếm cứu nạn tại Venezuela.
Trung tá Nguyễn Minh Phượng thông tin, mỗi chú chó nghiệp vụ sẽ có một huấn luyện viên. Để các chú chó nghiệp vụ thực hiện nhiệm vụ một cách tốt nhất, trước tiên phải tuyển chọn những chú chó có sức khoẻ, thần kinh tốt để đưa vào huấn luyện.
Trong quá trình huấn luyện, các chú chó sẽ thực hiện các nhiệm vụ khoa học từ dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp. Trong đó, bài học đầu tiên chính là tìm ra nguồn hơi của chính chủ của nó. Sau đó, huấn luyện viên tiếp tục tạo giả những nguồn hơi phức tạp hơn từ thịt thối của động vật để giúp chó có phản xạ tìm kiếm.
“Ban đầu, huấn luyện viên sẽ huấn luyện cho chó có phản xạ, rít, ngửi, vẫy đuôi, dựng tai ở vị trí cần tìm kiếm. Sau đó sẽ huấn luyện chó ngồi, nằm, đào, bới rồi huấn luyện nâng cao đến kêu báo hiệu thì hoàn thiện”, trung tá Phượng nói.
Trung tá Phượng cho hay, trong quá trình làm nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, chế độ ăn cho chó nghiệp vụ cần phải bồi dưỡng thêm các loại thịt tươi, thịt hộp, trứng vịt lộn, thuốc bổ theo chế độ quy đinh.
Cũng theo trung tá Phượng, để hoàn thành tốt nhiệm vụ, trách nhiệm của huấn luyện viên cũng mang ý nghĩa hết sức quan trọng. Huấn luyện viên phải coi chó là người bạn trung thành của mình, nắm được biểu hiện thần kinh, tâm sinh lý của chó. Ngoài ra, huấn luyện viên cần có tinh thần tốt, yêu nghề, làm sao để mối quan hệ giữa chó và chủ luôn luôn gắn bó, thân hòa thì nhiệm vụ mới hoàn thành tốt.
Qua 5 ngày thực hiện nhiệm vụ, đội chó nghiệp vụ của Trường trung cấp 24 Biên phòng đã phát hiện, đánh dấu tổng cộng 74 vị trí nghi có nạn nhân. Trên cơ sở đó, đội công tác phối hợp với lực lượng công binh và các lực lượng chức năng tổ chức đào bới, đưa 39 nạn nhân ra khỏi đống đổ nát.
8 chú chó nghiệp vụ được đánh giá là những “vũ khí đặc biệt”, luôn sát cánh cùng cán bộ, huấn luyện viên, đóng góp không ngừng vào những kết quả chung mà đoàn Việt Nam đạt được trong nhiệm vụ cứu hộ cứu nạn tại Venezuela lần này.
