Tìm hài cốt liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng không chỉ là hành trình tìm lại những người đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, mà còn là nỗ lực xác định danh tính, trả lại tên tuổi để các anh được trở về với gia đình, quê hương sau gần 60 năm.
Từ tư liệu lưu trữ, bản đồ quân sự, không ảnh, lời kể của các cựu chiến binh, nhân chứng và người dân từng sinh sống quanh khu vực nghĩa địa Chí Hòa – Chợ Quán, đến các kết quả khảo sát thực địa, mọi nguồn thông tin đều được đối chiếu, kiểm chứng nhiều lần để xác định vị trí nghi có rãnh mộ tập thể.
Những kết quả đó trở thành cơ sở để Ban Chỉ đạo 515 quốc gia và các đơn vị chức năng quyết định triển khai đợt khai quật tại công viên Lê Thị Riêng, nơi được cho là còn nhiều cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh và được chôn cất tập thể sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Sau những ngày đầu triển khai, đến chiều 9.7, lực lượng làm nhiệm vụ đã quy tập được 16 bộ hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như hộp tiếp đạn, đạn dược, cưa tay và các giấy tờ liên quan đến đơn vị chiến đấu.
Trước đó, ngày 6.7 tại lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định việc tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.
Thủ tướng nhấn mạnh, với nhiều gia đình liệt sĩ, chiến tranh vẫn chưa thực sự khép lại khi họ còn mòn mỏi chờ tin người thân. Vì vậy, công tác tìm kiếm phải được triển khai với quyết tâm cao nhất, huy động mọi nguồn lực để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.
Những ngày qua, không khí làm việc tại rãnh mộ tập thể dài khoảng 25 m ở công viên Lê Thị Riêng luôn khẩn trương nhưng hết sức cẩn trọng.
Dưới hố khai quật sâu khoảng 3,5 m, các cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh TP.HCM và Bộ Tư lệnh Quân khu 7 kiên trì bóc tách từng ô, từng lớp đất với hy vọng tìm thêm hài cốt và di vật của các anh hùng liệt sĩ.
Mọi dấu vết xuất hiện dưới lòng đất, từ những mảnh vải, mẫu vật đến các di vật nghi liên quan, đều được cán bộ chuyên môn kiểm tra, đánh dấu, đo đạc, chụp ảnh và ghi chép cẩn thận theo đúng quy trình.
Một mẩu giấy nhỏ, một mảnh vải hay một vật dụng còn sót lại cũng có thể trở thành manh mối quan trọng giúp xác định đơn vị, quê quán hoặc danh tính của những người lính đã nằm lại gần sáu thập niên.
Cuộc khai quật tại công viên Lê Thị Riêng vẫn đang được lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng theo diễn biến thực địa.
Đối với những người làm nhiệm vụ, mục tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ dừng lại ở việc quy tập hài cốt, mà còn là nỗ lực trả lại tên tuổi, quê quán cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó cũng là hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, đồng đội bằng chính danh tính của mình sau gần 60 năm chờ đợi.
