Ngày 2/7, TAND TPHCM xét xử bị cáo Phan Thành Muôn (Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn khoáng sản đầu tư Hưng Thịnh) về các tội Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa hối lộ.
Trong ngày 1/7, HĐXX đã hoàn tất phần thủ tục phiên tòa và đại diện Viện KSND TPHCM công bố toàn văn cáo trạng. Theo kế hoạch, ngày 2/7, HĐXX sẽ chuyển sang phần xét hỏi các bị cáo. Tuy nhiên, chủ tọa phiên tòa thông báo hoãn phiên tòa do có bị cáo xin hoãn. Thời gian mở lại sẽ được ấn định sau.
Theo cáo trạng, Tập đoàn Hưng Thịnh có nhiều công ty thành viên, trong đó có Công ty Cổ phần Sản xuất Zirconium và Titanium Hưng Thịnh (HTZT). Năm 2020, HTZT được cấp phép khai thác titan lộ thiên tại mỏ Sao Mai (Bình Thuận, nay thuộc Lâm Đồng), với công suất 24.000 tấn/năm, thời hạn khai thác đến hết năm 2024.
Để thu lợi bất chính, ông Muôn bị cáo buộc đã chỉ đạo Phạm Văn Dương, Giám đốc điều hành mỏ, tổ chức khai thác vượt phạm vi, vượt độ sâu và vượt công suất được cấp phép. Sau khi khai thác, quặng được cân, ghi nhận sản lượng rồi báo cáo về bộ phận thương mại tổng hợp và ông Muôn.
Cơ quan tố tụng xác định, từ năm 2021 đến năm 2024, doanh nghiệp của ông Muôn đã khai thác hơn 612.000 tấn quặng thô, tương đương khoảng 559.000 tấn khoáng vật nặng. Trong đó, sản lượng khai thác vượt giấy phép khoảng 450.000 tấn, có trị giá hơn 1.508 tỷ đồng.
Để che giấu sai phạm, nhóm bị cáo bị cáo buộc đã móc nối với một số cá nhân thuộc Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ để lập hồ sơ, bản đồ hiện trạng không đúng thực tế, thể hiện việc khai thác đúng theo giấy phép. Dù biết rõ sai phạm, Trần Văn Thảo, Trưởng Liên đoàn Địa chất Trung Trung Bộ, và Phan Thanh Nghị, Phó đoàn, vẫn ký xác nhận các tài liệu này, giúp doanh nghiệp tiếp tục khai thác và phục vụ việc gia hạn giấy phép.
Sau đó, Phạm Văn Dương đưa cho Nghị 30 triệu đồng và Thảo 20 triệu đồng để “cảm ơn”. Theo chỉ đạo của ông Muôn, nhân viên Công ty Hưng Thịnh tiếp tục đưa cho Nghị 80 triệu đồng; Nghị giữ lại 30 triệu đồng và đưa cho Thảo 50 triệu đồng.
Ngoài ra, ông Muôn còn bị cáo buộc đưa hối lộ tổng cộng 1,6 tỷ đồng cho một số thành viên Tổ giám sát 117 để những người này làm trái công vụ, bỏ qua các sai phạm của Tập đoàn Hưng Thịnh.
Theo cáo trạng, năm 2022, Tổ giám sát 117 thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận, do bà Phan Thị Xuân Thu làm tổ trưởng, nhiều lần kiểm tra và xác định mỏ có vi phạm nghiêm trọng, thuộc trường hợp phải bị tước giấy phép khai thác.
Tuy nhiên, để được bỏ qua sai phạm, ông Muôn chỉ đạo cấp dưới tìm cách “xin xỏ” bà Thu. Sau đó, nội dung biên bản kiểm tra được điều chỉnh theo hướng có lợi cho doanh nghiệp.
Công ty Hưng Thịnh đã nhiều lần đưa tiền cho các thành viên Tổ giám sát 117, mỗi lần từ 20 đến 200 triệu đồng, tổng cộng hơn 1,1 tỷ đồng. Ngoài ra, ông Muôn còn trực tiếp đưa bà Thu 500 triệu đồng. Tổng số tiền dùng để được bỏ qua sai phạm là 1,6 tỷ đồng.
Bên cạnh hành vi khai thác trái phép khoáng sản, ông Muôn còn bị cáo buộc trong quá trình tiêu thụ quặng đã cùng đồng phạm thỏa thuận bán hàng với giá thực tế cao hơn giá ghi trên hợp đồng và hóa đơn. Phần chênh lệch không được kê khai, hạch toán theo quy định, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 50 tỷ đồng.
