Kênh tin tức Channel 12 dẫn lời các quan chức cấp cao của Israel cho biết, Israel cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể tuyên bố ngừng bắn với Iran vào ngày 28/3 tới, thậm chí trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng với Tehran về đề xuất 15 điểm của Washington nhằm chấm dứt xung đột.
Kịch bản này khiến Israel lo ngại. Để chuẩn bị, giới lãnh đạo chính trị và an ninh Israel đã vạch ra một kế hoạch, ưu tiên các mục tiêu ở Iran để đảm bảo đạt được “bước tiến tối đa” trước khi Mỹ có thể thúc đẩy việc ngừng bắn.
“Khả năng đạt được một thỏa thuận chi tiết và toàn diện giữa Iran và Mỹ vẫn còn thấp, nhưng khả năng cao là đạt được một thỏa thuận khung tổng quát hơn, đòi hỏi Israel phải chuẩn bị”, các quan chức Israel cho biết thêm.
Cuối tuần này (ngày 28/3) sẽ đánh dấu tuần thứ 4 của chiến dịch Mỹ – Israel tập kích Iran. Trước đó, Mỹ đã đặt ra thời hạn cho chiến dịch là 4-6 tuần.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 25/3 cho biết Washington đang “vượt tiến độ và đạt hiệu quả vượt trội”, và “gần đạt được các mục tiêu cốt lõi của chiến dịch”.
“Ngay từ đầu, Tổng thống Trump và Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng Mỹ) đã ước tính sẽ mất khoảng 4-6 tuần để hoàn thành nhiệm vụ quan trọng này. Sau 25 ngày, lực lượng quân sự vĩ đại nhất thế giới đang vượt tiến độ”, bà Leavitt nói trong một cuộc họp báo.
Bà nhắc lại quyết định của Tổng thống Trump về việc hoãn tấn công các nhà máy điện của Iran sau khi “Mỹ nhận thấy rõ ràng rằng Iran muốn đàm phán”. Bà cho biết “Tổng thống Trump sẵn sàng lắng nghe”.
“Nếu Iran không hiểu rằng họ đã bị đánh bại về mặt quân sự và sẽ tiếp tục bị đánh bại, Tổng thống Trump sẽ đảm bảo rằng họ sẽ phải chịu những đòn giáng mạnh hơn bao giờ hết”, quan chức Nhà Trắng cảnh báo.
Tổng thống Trump ngày 23/3 tuyên bố hủy kế hoạch không kích các nhà máy điện của Iran theo “tối hậu thư” 48 giờ do ông đưa ra trước đó. Ông cho biết Mỹ sẽ tạm dừng mọi đòn tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn 5 ngày, tức là đến ngày 28/3.
Iran nêu điều kiện ngừng bắn
Tổng thống Trump cho biết việc tạm dừng các cuộc không kích “phụ thuộc vào kết quả của các cuộc họp và thảo luận đang diễn ra”. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Iran đang đàm phán với Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 25/3 cho biết Tehran phải nhận được những đảm bảo rõ ràng từ Mỹ để có thể đạt được thỏa thuận ngừng bắn, nếu không thỏa thuận sẽ vô nghĩa.
“Mỹ phải rút ra bài học từ cuộc xung đột này và không bao giờ được nghĩ đến việc tấn công đất nước chúng tôi nữa. Một thỏa thuận ngừng bắn mà không được đảm bảo sẽ đồng nghĩa với việc bước vào vòng xoáy chiến tranh không hồi kết, và chúng tôi muốn nó kết thúc, theo các điều khoản của chúng tôi”, Ngoại trưởng Araghchi tuyên bố.
Ông Araghchi nói thêm rằng mặc dù các ngoại trưởng từ khắp khu vực đã liên hệ với Tehran để thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn, “nhưng cho đến nay vẫn chưa có cuộc đàm phán nào diễn ra.”
Các hãng truyền thông Mỹ và Israel đưa tin Mỹ đã gửi cho Iran một đề xuất hòa bình yêu cầu dỡ bỏ chương trình hạt nhân, hạn chế tên lửa và chấm dứt hỗ trợ cho các đồng minh trong khu vực. Các quan chức Iran được cho là đã bác bỏ lộ trình này, nói rằng chiến tranh sẽ kết thúc theo các điều khoản của Tehran.
Giới chức Iran cũng cho biết Tehran sẽ không cho phép Tổng thống Trump áp đặt các điều khoản, và một thỏa thuận cần phải bao gồm “các đảm bảo cụ thể”.
Theo các nguồn tin, đề xuất hòa bình của Mỹ được cho là kêu gọi Iran tháo dỡ hoàn toàn các cơ sở hạt nhân tại Natanz, Isfahan và Fordow, cấm vĩnh viễn việc làm giàu uranium trên lãnh thổ Iran và chuyển giao kho dự trữ uranium làm giàu cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Tehran cũng sẽ phải từ bỏ mạng lưới các nhóm vũ trang khu vực, đặt ra những giới hạn nghiêm ngặt đối với chương trình tên lửa đạn đạo của mình, và mở cửa eo biển Hormuz như một hành lang hàng hải tự do.
Đổi lại, tất cả các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran liên quan đến hạt nhân sẽ được dỡ bỏ và Washington sẽ hỗ trợ chương trình hạt nhân dân sự của Iran, bao gồm nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nơi có khoảng 500 nhân viên Nga đang làm việc.
Tehran phủ nhận việc đã đàm phán với Washington. Trung tá Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Lực lượng vũ trang Iran, cho rằng Mỹ “tự đàm phán với chính mình”.
Một số kênh truyền thông đưa tin Iran đã yêu cầu Mỹ đồng ý nhượng bộ đáng kể để chấm dứt chiến tranh.
Wall Street Journal cho biết Tehran nhấn mạnh rằng Mỹ phải đóng cửa tất cả các căn cứ ở vịnh Ba Tư, đảm bảo không có thêm các hoạt động quân sự, dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt và cho phép thu phí từ các tàu đi qua eo biển Hormuz, cũng như loại trừ chương trình tên lửa đạn đạo của Iran khỏi các cuộc đàm phán tiếp theo.
Theo Reuters, Iran cũng muốn Mỹ bồi thường thiệt hại trong chiến tranh và giành quyền kiểm soát chính thức đối với eo biển này.
Theo Times of Israel, Tass
