UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương thí điểm khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại nhà gắn với mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” tại TP.HCM. Nếu được cơ quan Bảo hiểm xã hội đồng ý thanh toán thì 60.000 người tại 22 phường, xã thí điểm khám và cấp thuốc bảo hiểm y tế tại nhà.
Tuy nhiên, vẫn còn rào cản đối với thanh toán khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại nhà mà các cơ quan chức năng cần tháo gỡ.
Khoản 1, điều 79, luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định về hoạt động khám chữa bệnh, trong đó có khám chữa bệnh lưu động. Theo đó, các hoạt động khám chữa bệnh lưu động bao gồm: Hoạt động khám chữa bệnh lưu động do cơ sở khám chữa bệnh cung cấp ngoài địa điểm khám chữa bệnh ghi trong giấy phép hoạt động; khám chữa bệnh tại nhà, khám sức khỏe tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; khám chữa bệnh nhân đạo theo đợt.
Bên cạnh đó, điểm a, khoản 1, điều 21 luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Bảo hiểm y tế quy định phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế. Theo đó, bảo hiểm y tế thanh toán cho cả khám chữa bệnh từ xa, hỗ trợ khám chữa bệnh từ xa, khám bệnh chữa bệnh y học gia đình, khám chữa bệnh tại nhà, phục hồi chức năng, khám thai định kỳ, sinh con; một số dịch vụ phòng bệnh, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn theo lộ trình phù hợp, đối tượng ưu tiên và khả năng cân đối của quỹ bảo hiểm y tế.
Trong khi đó, điều 50 của luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định: Mỗi cơ sở khám chữa bệnh có một giấy phép hoạt động và không có thời hạn. Trường hợp cơ sở khám chữa bệnh có thêm một cơ sở khám chữa bệnh tại một địa điểm khác thì mỗi cơ sở khám chữa bệnh phải có giấy phép hoạt động riêng.
Như vậy, hiểu theo điều này thì hiện chưa có cơ sở thanh toán từ quỹ bảo hiểm y tế đối với trường hợp khám chữa bệnh ngoài địa điểm ghi trong giấy hoạt động. Vấn đề này cũng đã được Bảo hiểm xã hội Việt Nam trả lời cho Bảo hiểm xã hội TP.HCM về việc hướng dẫn khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại các trung tâm bảo trợ xã hội (công văn 2048 ngày 19.6).
TP.HCM hiện có 14 trung tâm bảo trợ xã hội với hơn 7.000 người đang được nuôi dưỡng, chăm sóc. Sở Y tế TP.HCM đã triển khai mô hình phối hợp giữa các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa trực thuộc để chăm sóc sức khỏe những người này.
Theo Sở Y tế, đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính, người thuộc diện bảo trợ xã hội hoặc không còn khả năng tự đến cơ sở y tế, việc đưa những người này đến cơ sở y tế rất khó khăn. Vì vậy, đưa dịch vụ khám chữa bệnh đến tận nơi là giải pháp nhân văn, thiết thực và phù hợp với định hướng phát triển hệ thống y tế lấy người dân làm trung tâm.
Tuy nhiên, nếu các chi phí khám chữa bệnh hợp pháp không được bảo hiểm y tế thanh toán thì việc duy trì và mở rộng các chương trình sẽ gặp nhiều khó khăn. Người chịu thiệt thòi nhiều nhất sẽ là các nhóm yếu thế này, đồng thời giảm tính bền vững của các chương trình khám chữa bệnh lưu động.
Trong bối cảnh cả nước đang chuyển mạnh từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe, từ điều trị sang dự phòng, từ chăm sóc tại cơ sở y tế sang chăm sóc tại cộng đồng và gia đình, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho khám chữa bệnh lưu động và khám chữa bệnh tại nhà đã trở thành yêu cầu cấp thiết.
Sở Y tế kiến nghị các cơ quan chức năng cần sớm có hướng dẫn thống nhất đối với hoạt động khám chữa bệnh lưu động đã được cơ quan quản lý y tế cho phép. Đồng thời hoàn thiện cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế phù hợp cho các mô hình chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng.
“Trong bối cảnh già hóa dân số và bệnh mạn tính gia tăng, việc tháo gỡ các rào cản pháp lý cho khám chữa bệnh lưu động không chỉ giải quyết vấn đề thanh toán bảo hiểm y tế mà còn tạo điều kiện cho một phương thức chăm sóc sức khỏe tiến bộ, nhân văn và phù hợp với xu hướng phát triển của y tế hiện đại. Mọi chủ trương đúng đắn vì sức khỏe nhân dân đều cần được hỗ trợ bằng một hành lang pháp lý đồng bộ và khả thi”, lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh.
