1h sáng, nam trinh sát 39 tuổi của Đội 7 Phòng cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội (PC03) mặc áo mưa, đi ủng, đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm “nồi cơm điện” rời đơn vị trên phố Khâm Thiên. Anh một mình lên đường trên chiếc xe máy cà tàng, phía sau lắp chiếc làn và giá chở hàng như một thương lái thực thụ.
Từ sau Tết Nguyên đán 2026, đêm nào anh cũng đến cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc ở xã Thanh Trì, trong vai người buôn lợn. Có những hôm dù không phải ngày trinh sát, trời rét buốt, anh vẫn đi từ nhà ở xã Mê Linh đến đây với quyết tâm ghi lại những bằng chứng không thể chối cãi.
Thông tin trinh sát xác định cơ sở Vạn Phúc có 29 lò giết mổ tập trung, chia thành các ô khép kín hình chữ U. Lò hoạt động từ 24h đêm hôm trước đến 4h sáng hôm sau, thường xuyên có bảo vệ và cán bộ kiểm dịch túc trực ở các chốt ngoài cổng.
Người lạ mặt hoặc thậm chí thương lái thật nhưng đến mua lần đầu đều bị chặn từ bên ngoài, không được vào. “Khó khăn lớn nhất là phải vừa xâm nhập được vào trong, vừa tìm chứng cứ vừa đặt camera. Mùi hôi thối đến tắc thở mà không dám cả ho”, trinh sát kể.
Trong cơ sở Vạn Phúc, nổi lên dấu hiệu vi phạm của Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ B6 ở khu giết mổ tập trung. Nhiều thông tin thể hiện, Hiền luôn mổ “lợn sạch kèm lợn ốm” để tăng lợi nhuận. Trước vi phạm về an toàn thực phẩm dần lộ diện, kèm theo nhiều nghi vấn khác về sai phạm của cán bộ thú y, Đội 7 đã báo cáo để lãnh đạo Phòng PC03 đề xuất Ban Giám đốc Công an thành phố đưa các nghi phạm vào diện theo dõi.
Theo trung tá Nguyễn Tất Thắng, Phó đội trưởng Đội 7, từ Hiền, công an phát hiện thêm manh mối mới là Đỗ Văn Thanh, 43 tuổi – “đầu nậu” ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ). Một tổ trinh sát lập tức chia nhau túc trực quanh địa bàn hoạt động của Thanh.
Hàng ngày, Thanh lái xe tải đi thu gom lợn ở tỉnh Vĩnh Phúc và Tuyên Quang (cũ) tìm nhà nào có lợn “trại” – nghĩa là lợn đang bị bệnh, để thu gom giá rẻ.
“Khu chuồng mà có 1-2 con bỏ ăn, dấu hiệu bị bệnh là chủ nhà phải bán tất cả. Thanh thu gom chung hết, chở về bán cho các chủ cơ sở giết mổ ở lò Vạn Phúc”, trinh sát kể.
Lợn Thanh mua đều không có giấy chứng nhận kiểm định. Nhưng để vào được Hà Nội, Thanh sử dụng hợp đồng mua bán lợn trong nội thành để hợp thức hóa đầu vào, chuyển vào lò mổ.
Đến đầu tháng 3, Thanh móc nối với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Vì Tuấn có chức năng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh đề nghị cấp cho anh ta “giấy kiểm dịch”.
Có giấy này, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ. Mỗi lần khoảng 50-60 con. Ngoài ra, Thanh cũng thuê Hiền mổ lợn thuê cho mình với giá 100.000 đồng một con để lấy thịt đi bán chỗ khác.
Thủ đoạn gom lợn sạch lẫn lợn bệnh
Theo trinh sát, lợn bị bệnh thì chỉ vài ngày là chết nên thông thường Hiền nhập về sẽ giết mổ ngay và chỉ bán trong ngày cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát và một số tiểu thương chợ đầu mối, trong đó có chợ Ngã Tư Sở.
Khi mua, Cường Phát thường chọn lợn nhỏ để giá rẻ. Nếu lợn sạch, công ty này mua giá 70.000-80.000 đồng/kg, lợn ốm vàng 40.000-60.000 đồng/kg.
Hàng nhập về, Cường Phát bán cho hai công ty chuyên phân phối suất ăn cho nhiều trường học ở Hà Nội, ngoài ra còn có một số đơn vị khác. “Liên quan các trường học và đơn vị nhập lợn của Cường Phát, chúng tôi đang xác minh có móc nối hay không”, trung tá Thắng nói.
Theo cơ quan điều tra, nếu không xét nghiệm sẽ khó phát hiện lợn bệnh. Nhưng tại cơ sở Vạn Phúc, lợn khỏe hay bệnh đều được đóng dấu kiểm soát của cán bộ thú y. Vì thế, khách hàng mua lợn sẽ nhầm tưởng thực phẩm đã được kiểm soát.
Đêm 16, rạng sáng 17/3, Đội 7 chủ công đồng loạt phá án. Tại ô giết mổ của Hiền, trinh sát ghi nhận vừa nhập 68 con lợn của Thanh, trong đó 11 con sống, 17 con đang giết mổ, số còn lại đã bán cho Cường Phát và một khách hàng nhỏ lẻ. Mẫu xét nghiệm xác định, số lợn tang vật của Hiền có 244 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.
Công ty Cường Phát sau khi nhập 15 con lợn của Hiền về đã chia nhỏ để chuẩn bị giao cho các công ty cung cấp suất ăn. Trong số này có 167 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.
Tại nhà của Thanh ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), công an ghi nhận có 75 con lợn nhưng 2 con dương tính với dịch tả.
Tổng số hàng bị thu giữ hôm đó 30 tấn. Công an xác định, từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn bệnh lẫn lợn sạch (tương đương gần 300 tấn) ra thị trường.
Trước những sai phạm, Hiền cùng Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; cán bộ thú y Vũ Kim Tuấn, 53 tuổi, cán bộ Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ, bị điều tra về tội Giả mạo trong công tác.
Luật riêng của cán bộ thú y
Ngoài hành vi trên, công an xác định còn có sai phạm của loạt cán bộ thú y. Ở khu lò mổ Vạn Phúc, Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường bố trí một “Tổ kiểm soát giết mổ” đặt ngay tại đây.
Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi, làm Tổ phố, cùng 23 cán bộ chia thành 3 ca trực, đảm bảo 24/24 đều có người. Trạm trưởng là Lê Ngọc Anh, 52 tuổi, phụ trách chung các vấn đề.
Theo quy định, hàng ngày thương lái vận chuyển lợn đến giao cho các chủ lò mổ phải xuất trình giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc lợn. Kiểm tra giấy tờ và lâm sàng các con lợn, cán bộ kiểm soát sẽ cho chở vào, nếu xác định đủ điều kiện.
Mổ xong, cán bộ kiểm soát sẽ kiểm tra đầu, phủ tạng, thận, thịt. Nếu không có dấu hiệu bất thường, đảm bảo vệ sinh thú y, cán bộ sẽ “đóng dấu kiểm soát giết mổ” để khách hàng vận chuyển ra thị trường.
Thế nhưng trinh sát xác định, nhóm cán bộ thú y đã “tự đặt ra luật riêng” để thu tiền. Với những con lợn dưới 80 kg, nhóm này mặc định coi là lợn ốm nên yêu cầu lái xe phải nộp thêm tiền mới được chở vào lò mổ. Lái xe dù đã có hợp đồng mua bán hoặc giấy kiểm dịch vẫn phải nộp 100.000 đồng một xe chở lợn sạch. Xe nào chở lợn bệnh, cán bộ thú y sẽ thu 500.000 đến 1 triệu đồng hoặc thậm chí 4-5 triệu đồng.
“Các cán bộ kiểm dịch tại lò mổ đã bỏ qua các khâu kiểm soát. Họ biết rõ là lợn ốm bệnh nhưng vẫn cho vào lò để giết mổ”, cán bộ Đội 7 nói.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, Nam còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 20-30 triệu đồng một tháng, vì Nam “bắt thóp” được các cơ sở này giết mổ lợn bệnh lẫn lợn sạch. Do chi như thế sẽ không có lãi, chủ các lò xin Nam giảm xuống còn 5-10 triệu đồng.
Với nhóm cán bộ thú y này, công an khởi tố Ngọc Anh, Nam, Lan để điều tra tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Phạm Dự
