Với hàng nghìn bộ binh Mỹ được báo cáo là đang trên đường tới Trung Đông, những suy đoán đang gia tăng rằng họ có thể được giao nhiệm vụ đánh vào đảo Kharg của Iran, một trung tâm nhiên liệu then chốt ở phía bắc vịnh Ba Tư, nơi xử lý 90% lượng dầu xuất khẩu của Tehran.
Tuy nhiên, Kharg chỉ là một trong số hàng chục hòn đảo của Iran trong vịnh, và những hòn đảo khác có thể quan trọng hơn trong việc đảm bảo sự lưu thông an toàn cho các tàu thương mại và tàu chiến đi qua eo biển Hormuz.
Bảy hòn đảo trong số này bao gồm Abu Musa, Đại Tunb, Tiểu Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz tạo thành cái mà các nhà nghiên cứu tại Đại học Trung Sơn ở Chu Hải, Trung Quốc, gọi là vòng cung phòng thủ của Iran.
“Tàu sân bay không bao giờ chìm” của Iran
Nhà nghiên cứu người Iran Enayatollah Yazdani và nhà nghiên cứu Trung Quốc Ma Yanzhe từng viết trong một bài báo năm 2022 cho Trung tâm Khoa học và Giáo dục Canada rằng, một đường cong giả định kết nối các hòn đảo này sẽ giúp hiểu rõ hơn về ưu thế chiến lược của Iran trong việc kiểm soát an ninh của eo biển Hormuz.
Abu Musa, Đại Tunb và Tiểu Tunb là những hòn đảo nhỏ nhất trong số 7 đảo và nằm ở đầu phía tây của hình vòng cung, chúng là chìa khóa để kiểm soát eo biển.
Do khoảng cách hạn chế giữa các đảo và độ sâu của nước trong Vùng Vịnh vốn phần lớn là nông, các tàu chiến và tàu chở dầu lớn buộc phải đi ngang qua 3 hòn đảo này. Điều đó có thể khiến chúng trở thành mục tiêu dễ dàng cho các tàu tấn công nhanh, tàu rải mìn hoặc máy bay không người lái của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hoạt động từ các đảo đó.
Các quan chức Iran đã gọi chúng và các đảo khác trong vịnh là những hàng không mẫu hạm cố định và không thể bị đánh chìm của Tehran. Năm ngoái, IRGC cho biết họ đang tăng cường hiện diện trên Abu Musa, Đại Tunb và Tiểu Tunb. Chỉ huy hải quân IRGC, Chuẩn đô đốc Alireza Tangsiri, từng tuyên bố cách tiếp cận chiến lược của họ buộc phải vũ trang và vận hành nhóm đảo này nhằm tấn công các căn cứ và tài sản của đối phương trong khu vực, tuy nhiên ông Tangsiri hiện đã thiệt mạng trong một cuộc không kích mới đây của Israel.
Kế hoạch đầy rủi ro của Mỹ
Gần đây có đồn đoán rằng Mỹ có thể đang chuẩn bị cho “đòn đánh cuối cùng” vào Iran, bao gồm việc triển khai bộ binh Mỹ trên lãnh thổ Iran cùng một chiến dịch không kích quy mô lớn.
Các phương án quân sự bao gồm: Kiểm soát đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran; Kiểm soát đảo Larak, nơi đặt các hầm trú ẩn và máy bay chiến đấu của Iran giúp Tehran kiểm soát eo biển Hormuz; Kiểm soát đảo Abu Musa và 2 hòn đảo nhỏ hơn gần lối vào phía tây của eo biển; Phong tỏa hoặc bắt giữ các tàu đang xuất khẩu dầu của Iran ở phía đông eo biển.
Do các hòn đảo này không thể bị đánh chìm, nên để đảm bảo sự lưu thông an toàn cho các tàu chiến Mỹ tiến vào trung tâm vịnh Ba Tư nếu tiến hành cuộc đổ bộ lên đảo Kharg, Mỹ phải loại bỏ các vị trí quân sự của Iran trên đó.
Nhà phân tích Carl Schuster, cựu giám đốc Trung tâm Tình báo Liên quân thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, nhận định các hòn đảo có vị trí chiến lược để kiểm soát mọi hoạt động vận tải ra vào vịnh.
Truyền thông đưa tin, 2 đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến Mỹ với khoảng 4.000 binh sĩ đang trên đường tới Trung Đông cùng với 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 đã được lệnh sẵn sàng. Ông Schuster cho rằng cần toàn bộ sức mạnh của các đơn vị này để kiểm soát các đảo phòng thủ then chốt của Iran.
Việc đưa quân lên đảo có thể thực hiện bằng đường biển thông qua các tàu đổ bộ đệm khí LCAC hoặc đường không bằng máy bay CV-22 Osprey và trực thăng. Tuy nhiên các phương tiện này đều đối mặt với những rủi ro từ hệ thống phòng thủ của Iran trên các đảo dọc vòng cung và đất liền.
Binh sĩ Sư đoàn Dù 82 có thể nhảy dù từ máy bay tầm cao nhưng sẽ mang theo được ít thiết bị hơn. Các cuộc tấn công có thể mất từ 2 ngày đến 2 tuần nhưng sẽ mang lại kết quả quan trọng trong việc giám sát eo biển và ngăn Iran sử dụng làm nơi tập kết vũ khí.
Kiểm soát được các hòn đảo chỉ là một phần vì cần một lực lượng khoảng 1.800 đến 2.000 binh sĩ để đảm bảo Iran không tái sử dụng chúng, điều này có thể khiến quân đội Mỹ dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bằng tên lửa và pháo binh từ đất liền Iran.
Ông Schuster đánh giá việc kiểm soát 3 hòn đảo ở vùng vịnh thấp có ưu điểm hơn so với đảo Kharg vì ít rủi ro gây thiệt hại cho nền kinh tế tương lai của Iran, tránh việc phải mất nhiều năm xây dựng lại hạ tầng dầu mỏ.
Tuy nhiên, hành động này cũng gây ra nghịch lý chính trị đối với đồng minh UAE, quốc gia vốn tranh chấp chủ quyền các đảo này với Iran từ năm 1971.
Nếu Mỹ trả lại đảo cho một chính quyền Iran mới thì sẽ làm phật lòng UAE, nhưng nếu trao cho UAE thì sẽ làm suy yếu tính chính danh của chính quyền mới tại Iran. Đây là lý do khiến lập kế hoạch quân sự hiện đại trở nên phức tạp khi mọi lựa chọn đều có tác động tiêu cực và chỉ có sự cân bằng giữa chi phí, rủi ro và các hệ quả.
Theo CBS, Axios
