Ngày 14/7, phiên xét xử bị cáo Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Herbitech, cùng các đồng phạm bước sang phần tranh luận.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đối đáp lại quan điểm bào chữa của các luật sư và bị cáo tại phiên xét xử.
Nhà sản xuất hưởng lợi nhưng không chịu trách nhiệm
Trước đó, VKSND Hà Nội đề nghị tuyên Phạm Vũ Khiêm tổng mức án 23-26 năm tù về ba tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Rửa tiền.
Trong phần tranh luận, Khiêm cùng các luật sư cho rằng phương pháp giám định, căn cứ xác định hàng giả cũng như cách tính doanh thu, thiệt hại về thuế của cơ quan tố tụng chưa phù hợp.
Đối đáp lại, đại diện VKS giữ nguyên quan điểm truy tố, khẳng định các sản phẩm của Herbitech là hàng giả theo quy định tại Nghị định 98/2020.
Theo các luật sư, nhiều thành phần bị kết luận thiếu hụt chỉ là chất tạo màu, tạo mùi hoặc tạo vị, giúp sản phẩm dễ sử dụng và tăng sức cạnh tranh, không trực tiếp quyết định giá trị sử dụng hay công dụng của sản phẩm.
Song VKS cho rằng đây là cách hiểu sai lệch hoặc cố tình cắt xén tinh thần của Nghị định 98 để lập luận cho hành vi phạm tội.
Viện dẫn điểm b khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020, kiểm sát viên cho biết hàng giả là hàng hóa có ít nhất một chỉ tiêu chất lượng, đặc tính kỹ thuật cơ bản hoặc định lượng chính chỉ đạt từ 70% trở xuống so với mức công bố.
Cơ quan công tố cho biết, quy định này không có nghĩa chỉ khi hàm lượng chất chính dưới 70% mới được xác định là hàng giả. Chỉ cần sản phẩm vi phạm một trong các điều kiện về chỉ tiêu chất lượng, đặc tính kỹ thuật cơ bản hoặc định lượng chính là đủ căn cứ pháp lý để xem xét.
VKS nhấn mạnh thực phẩm bảo vệ sức khỏe là nhóm sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người. Mỗi thành phần được ghi trên nhãn không chỉ là thông tin hình thức mà còn là căn cứ để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn sản phẩm.
Cơ quan công tố cho rằng Herbitech quảng bá công thức gồm nhiều thành phần để thu hút khách hàng nhưng khi sản xuất lại tự ý cắt giảm nhằm tiết kiệm chi phí, tăng lợi nhuận.
“Nhà sản xuất được hưởng lợi từ toàn bộ công thức khi quảng bá và bán hàng nhưng lại không chịu trách nhiệm về chính công thức ấy khi sản xuất. Pháp luật không bảo vệ cách thức kinh doanh như vậy”, kiểm sát viên nêu quan điểm.
Hoạt động giám định thực hiện đúng quy định
Tại tòa, Phạm Vũ Khiêm trình bày, phương pháp xác định hàm lượng dược liệu thông qua các “chất chỉ thị” chưa phù hợp với thực tế sản xuất tại Herbitech.
Bị cáo khai, công ty không sử dụng dược liệu thô mà dùng cao chiết xuất. Trong quá trình chiết xuất và cô đặc, các chất chỉ thị có thể không còn tồn tại. Vì vậy, việc giám định không phát hiện các chất này không đồng nghĩa nguyên liệu không được đưa vào sản xuất.
Đồng thời, Khiêm cũng thừa nhận Herbitech sử dụng cách phối trộn riêng để tối ưu hóa cạnh tranh nhưng không công bố thành phần vì cho rằng đây là bí mật.
Đối với 59 lô hàng không còn mẫu vật, cơ quan công tố cho rằng dữ liệu trích xuất cho thấy công thức và định lượng của các lô này hoàn toàn trùng khớp với những lô đã được giám định là hàng giả.
Một nội dung khác được tranh luận là việc VKS truy tố các bị cáo về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng thay vì tội Trốn thuế như quan điểm của một số luật sư.
Viện kiểm sát nhấn mạnh, hai tội danh xâm phạm những khách thể khác nhau. Tội Trốn thuế xâm phạm hoạt động quản lý thuế, còn tội vi phạm quy định về kế toán xâm phạm tính trung thực, chính xác của thông tin tài chính doanh nghiệp.
Cơ quan công tố xác định Herbitech đã cố ý lập và duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán, gồm một hệ thống dùng để kê khai thuế và một hệ thống theo dõi doanh thu thực tế không xuất hóa đơn.
Viện kiểm sát đánh giá, hành vi này diễn ra liên tục trong 7 năm, qua 35 kỳ kê khai thuế. Trong suốt thời gian đó, các bị cáo có nhiều cơ hội kê khai bổ sung nhưng không thực hiện.
VKS cáo buộc Herbitech đạt doanh thu 335 tỷ đồng nhưng chỉ kê khai thuế 145 tỷ đồng, che giấu 190 tỷ đồng doanh thu, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước 55,8 tỷ đồng. Phạm Vũ Khiêm còn bị cáo buộc sử dụng 12,3 tỷ đồng từ khoản lợi nhuận trên để mua đất nhằm rửa tiền.
Tự bào chữa, Khiêm phủ nhận cáo buộc này, cho rằng việc dùng lợi nhuận để mua đất, xây dựng nhà máy mới là hoạt động đầu tư công khai, phục vụ sản xuất chứ không nhằm che giấu nguồn gốc tài sản.
